Druk in Den Haag. 500 jaar boeken in 30 verhalen

12 juli 2018 t/m 23 september 2018 | Museum Meermanno | Huis van het boek, Prinsessegracht 30, Den Haag

Deze zomertentoonstelling van Huis van het boek, de samenwerking van de KB | Nationale bibliotheek van Nederland en Museum Meermanno, is tot stand gekomen in samenwerking met het Haags Gemeentearchief, de Afdeling Archeologie en Natuur- en Milieueducatie van de gemeente Den Haag, de Hoge Raad van Adel en de Universiteitsbibliotheek Leiden.

Op 4 september 2018 is het vijfhonderd jaar geleden dat de drukker Hugo Jansz. Van Woerden Die wandelinghe der bloemen drukte. Dit is het eerste boek dat in ‘het dorp’ Den Haag werd gedrukt en het enige overgebleven exemplaar bevindt zich in de collectie van het museum. Dit heuglijke feit is het uitgangspunt voor een tentoonstelling waarin de belangrijke rol van het boek in de hofstad Den Haag in dertig verhalen vanaf 1518 wordt geschetst. De bezoeker wordt aan de hand van documenten, boeken, gravures, foto’s en gefilmde interviews meegenomen door vijf eeuwen boekenstad Den Haag met zijn beroemde drukkers, uitgevers, verzamelaars, boekverkopers en ontwerpers.

Van handschriften uit kloosters tot beroemde verzamelaars

De tentoonstelling begint met handschriften uit Haagse kloosters en het beroemde Visboek van Adriaen Coenen uit 1579. Gravures van de Ridderzaal laten zien dat daar aan het eind van de late zestiende eeuw boekenkramen stonden. Beroemde verzamelaars zoals vader en zoon Meerman, de Oranjes en Baron van Westreenen wier boekencollecties uiteindelijk hebben geleid tot de oprichting van de Koninklijke Bibliotheek en Museum Meermanno.

Drukken, uitgeven en verkopen

Meesterdrukker Jean François van Royen, wonend en werkend aan de Van Boetzelaerlaan, was de oprichter van de eerste Nederlandse private press. Foto’s en documenten herinneren aan de verdwenen boekhandels aan het Noordeinde, waaronder die van gentleman uitgever en boekhandelaar L.J.C. Boucher.

Uitlenen

Vanzelfsprekend ontbreken de bibliotheken niet in het rijtje. De Haagse boekverkoper Hendrik Scheurleer opende in 1750 de eerste particuliere leesbibliotheek in Nederland. Helemaal nieuw was dat je in zijn winkel een boek kon kopen en na lezing weer terugbrengen. Het in 1894 door welgestelde dames opgerichte Damesleesmuseum zetelt inmiddels aan het Nassauplein. Vrouwen waren destijds niet welkom in de Haagse sociëteiten, en dus zorgden ze voor een eigen plek om boeken te lezen en elkaar te ontmoeten. En dat doen ze nog steeds. Weinig Hagenaars zullen weten dat de Haagse openbare bibliotheek oorspronkelijk een privé-initiatief was van de krant Het Vaderland (in 1906) en dat de eerste vestiging in twee achterkamertjes aan de Prinsegracht was. Via de Toussaintkade en de Bilderdijkstraat belandde hij uiteindelijk aan het Spui.

Samenwerking

De tentoonstelling is niet alleen te zien in het museum, maar van 13 augustus t/m 24 september ook in het Atrium van het Stadhuis en presentaties in een aantal bibliotheken in de stad.

Meer informatie: Meermanno.